Andrea García. Santiago
O futuro do xornalismo está sempre sometido a debate. Calquera pode ser xornalista? Desaparecerá a prensa escrita? Debe impórse o estético sobre o contido? Estas e outras cuestións actuais en comunicación centraron a semana de debates sobre información para os alumnos da Facultade de Ciencias da Comunicación da Universidade de Santiago de Compostela. Todo isto nunha semana na que o Estudo General de Medios (EGM) deu a coñecer os datos de publicación, penetración e influencia dos medios no último trimestre.
“Somos a última xeración que consumirá os xornais en papel”, asegura un dos debatentes, de 22 anos. O auditorio responde con expresións de sorpresa á contundente afirmación, como negándose a crer o que escoitan. “No 2043, segundo sosteñen algúns informes sobre o tema, xa non quedarán medios escritos nos kioskos, agás semanais e outras revistas de temas específicos, pero os xornais de información xeral xa terán desaparecido”, engade outro compañeiro. No bando contrario, un dos participantes sostén que “prensa escrita e prensa electrónica poderán convivir sempre dun xeito pacífico”.
Os datos do EGM emitidos esta semana falan por si mesmos. Só os xornais deportivos resisten o tirón da crise e o auxe dos medios electrónicos; o resto vense arrastrados polas circunstancias. No estudo, a penetración da prensa baixa 0,5 puntos (do 42,1 ao 41,6%), mentres que Internet aumenta do 29,9 ao 31,7%. Se continúa a tendencia, en 2013 a penetración nos medios escritos e electrónicos equipararase. A supervivencia da prensa escrita é polo de agora unha incógnita.
Os cidadáns, novos xornalistas
Outra das grandes cuestións do xornalismo reside en quen debe exercer o dereito a informar. Os medios de comunicación son reticentes a permitir a colaboración dos cidadáns nas súas noticias de cabeceira. Aínda así, medios como El País están a ofrecer medios para que os usuarios escriban as súas noticias (Yo, periodista).
“Calquera cidadán está capacitado para escribir e ofrecer unha noticia aínda que non dispoña de estudos propios do xornalista”, afirma un dos participantes no debate sobre Xornalismo Cidadán. Porén, non todos parecen de acordo. Outro dos contertulios sostén que “sería unha temeridade deixar que calquera puidese exercer o dereito a informar; ese traballo debe estar en mans dos profesionais, que dispoñen das ferramentas para poder trasladar a información aos usuarios”.
Tampouco escaparon á opinión dos alumnos as novas aplicacións para Internet, como os vídeos, os podcasts ou os widgets. Mentres que uns dos participantes no debate da Facultade sosteñen que “as aplicacións en Internet ofrecen ao usuario millóns de posibilidades de manterse informado”, outros afirman que “só serven para distraer ao lector e impedirlle ver que a información está falta de contido”.
Os futuros xornalistan falaron. Agora o tempo decidirá.
David contra Goliat, por Andrea García
Los cambios de la supervivencia, por Rebeca Castiñeira
Andrea García